Bu yazıda
Kısa cevap
Gaziantep'te ilk görülecekler: Zeugma Mozaik Müzesi, Bakırcılar Çarşısı, Zincirli Bedesten, Gaziantep Kalesi ve Tahmis Kahvesi. Müze dışındakiler kale çevresinde, yürüme mesafesinde. Şehir dışında Rumkale ve Zeugma Antik Kenti yarım gün ister.
Gaziantep'te gezilecek 12 yer
Listeyi ilgine göre süzebilirsin. İlk dokuz durak şehrin içinde; son üçü için araç gerekiyor.
1. Zeugma Mozaik Müzesi
Gaziantep'e gelmek için tek başına yeterli bir neden. Fırat kıyısındaki antik Zeugma'nın Roma villalarını süsleyen taban mozaikleri, 2000'de baraj suları yükselmeden önce kurtarıldı ve 2011'de açılan bu müzeye taşındı; burası dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri.
Müzenin yıldızı, karanlık bir odada tek başına sergilenen ‘Çingene Kızı’: nereye geçersen geç bakışı seni izliyor. Yurt dışına kaçırılan parçaları 2018'de geri getirilip yerine yerleştirildi. Bronz Mars heykeli ile Okeanos ve Tethys mozaiğini de atlama.
- Ayıracağın süre
- 1,5–2 saat
- Ücret
- Müzekart geçerli
- Saatler
- 08:30'da açılır; kapanış saati mevsime göre değişiyor
- Nasıl gidilir
- Kale'den yaklaşık 2 kilometre; taksiyle 5–10 dakika
İpucu: Sabah ilk saatte git, tur otobüsleri gelmeden Çingene Kızı'nın odasında yalnız kalabilirsin. Üst kattaki galeriden büyük mozaiklere yukarıdan bakmayı unutma.
Haritada aç
2. Bakırcılar Çarşısı ve Almacı Pazarı
Kalenin güneyindeki taş döşeli çarşıda bakır hâlâ dükkânın önünde dövülüyor; çekiç sesi sokağın başından duyulur. Cezveler, sahanlar, işlemeli tepsiler ustasının tezgâhından çıkıp vitrine geçiyor.
Birkaç adım ötedeki Almacı Pazarı şehrin kileri: ipe dizili kurutulmuş patlıcan ve biberler, baharat, pul biber, pekmez ve çuval çuval Antep fıstığı. Mutfak alışverişini buradan yap.
- Ayıracağın süre
- 1–1,5 saat
- Ücret
- Ücretsiz
- Saatler
- Pazar günü dükkânların çoğu kapalı
İpucu: Bakır alacaksan kalaylı olup olmadığını sor; yemek pişireceğin kabın içi kalaylı olmalı.
Haritada aç
3. Zincirli Bedesten
1781'de Darendeli Hüseyin Paşa'nın yaptırdığı, L biçiminde üstü örtülü çarşı. Onlarca dükkânında baharat, kuruyemiş, yemeni denen el dikimi deri ayakkabılar, kutnu kumaşı ve hediyelik eşya satılıyor.
2023 depremlerinde hasar gören bedesten onarıldı ve yeniden açıldı. Bakırcılar Çarşısı'yla iç içe; ikisini birlikte gezersin.
- Ayıracağın süre
- 30–45 dakika
- Ücret
- Ücretsiz
4. Gaziantep Kalesi
Şehrin ortasındaki höyüğün üzerinde yükselen kale, Roma döneminde gözetleme kulesi olarak başladı, Bizans ve Eyyubi dönemlerinde bugünkü biçimini aldı. 6 Şubat 2023 depremlerinde burçlarının bir bölümü yıkıldı; iki yılı aşan bir onarımın ardından yeniden ziyarete açıldı.
İçindeki galeride Antep Savunması'nı anlatan panorama müzesi var. Surlardan eski şehrin damlarına ve minarelerine bakılır; kalenin altındaki tünellerin de ziyarete açılması planlanıyor.
- Ayıracağın süre
- 45 dakika – 1 saat
- Ücret
- Girişte sor
- Saatler
- Gündüz saatlerinde açık
İpucu: Kalenin en iyi fotoğrafı içinden değil, karşısındaki hanların teraslarından ve akşam ışıklandırıldığında çekiliyor.
Haritada aç
5. Tahmis Kahvesi
1635'te, yanındaki Mevlevihane'ye gelir sağlamak için açılan kahvehane; Türkiye'nin kesintisiz çalışan en eski kahvehanelerinden. Yüksek ahşap tavanı, eski fotoğrafları ve tavla sesiyle bir müze değil, hâlâ mahallenin kahvesi.
Buraya menengiç kahvesi içmeye gelinir. Çarşı gezisinin ortasında yarım saatlik bir mola için en doğru yer.
- Ayıracağın süre
- 30 dakika
- Ücret
- Girmek ücretsiz
6. Emine Göğüş Mutfak Müzesi
Kalenin dibindeki eski bir Antep evinde, 2008'de açılan Türkiye'nin ilk mutfak müzesi. Odalarda bakır kaplar, kilerde saklanan kışlıklar, tandır başı ve sofra düzenleri mankenlerle canlandırılmış.
Küçük ama öğretici: şehirde yiyeceğin yemeklerin evde nasıl hazırlandığını, hangi mevsimde ne kurutulduğunu burada görürsün. Yemek gezisine başlamadan uğra.
- Ayıracağın süre
- 30–40 dakika
- Ücret
- Küçük bir giriş ücreti var
7. Bey Mahallesi ve Oyuncak Müzesi
Dar sokakları, yüksek avlu duvarları ve ‘hayat’ denen avlulu taş evleriyle eski Antep'in en iyi korunmuş mahallesi. Evlerin çoğu bugün butik otel, kafe ya da küçük müze.
Mahalledeki Oyuncak Müzesi 1700'lerden bugüne uzanan oyuncaklarıyla çocukları da yetişkinleri de oyalıyor. Aynı sokaklarda Atatürk Anı Müzesi ve 19. yüzyıldan kalma Kendirli Kilisesi var.
- Ayıracağın süre
- 1–1,5 saat
- Ücret
- Sokaklar ücretsiz; müzelere küçük bir giriş ücreti var
İpucu: Akşamüstü gel: avlulardaki kafeler o saatte açılıyor, taş duvarlar da en güzel ışığını alıyor.
Haritada aç8. Tarihi Gümrük Hanı ve hanlar
Çarşının çevresi hanlarla dolu. Gümrük Hanı bugün ‘yaşayan müze’ olarak işletiliyor: odalarında sedef kakmacılar, yemeniciler, kutnu dokuyanlar ve bakır işleyenler çalışıyor, sen de izliyorsun.
Kalenin karşısındaki Hışvahan restoran ve otel, Şire Hanı ile Millet Hanı çarşı olarak yaşıyor. Hepsi birbirine birkaç dakika uzaklıkta.
- Ayıracağın süre
- 45 dakika
- Ücret
- Ücretsiz
9. Hamam Müzesi
Kalenin eteğindeki 16. yüzyıl yapısı Paşa Hamamı, hamam kültürünü anlatan bir müzeye dönüştürüldü. Soğukluk, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinde gelin hamamı, kese, peştemal ve nalın gibi âdetler ve eşyalar sergileniyor.
Mutfak Müzesi'ne iki dakika; ikisini arka arkaya gezmek yarım saatini alır.
- Ayıracağın süre
- 20–30 dakika
- Ücret
- Küçük bir giriş ücreti var
10. Rumkale
Fırat ile Merzimen Çayı'nın birleştiği yerde, üç yanı suyla çevrili sarp bir kayalığın üzerindeki kale. Geç Hitit döneminden Memlüklere kadar kullanıldı; bir dönem Ermeni Katolikosluğu'nun merkeziydi.
Kaleyi iki yoldan görürsün: Gaziantep tarafındaki seyir terasından karşıdan bakarak ya da Halfeti'den kalkan teknelerle hemen altından geçerek. Kalenin içi uzun süredir onarımda; çoğu ziyaretçi tekneden görmekle yetiniyor.
- Ayıracağın süre
- Yarım gün
- Ücret
- Ören yeri ücretsiz; tekne turu ayrıca ücretli
- Nasıl gidilir
- Seyir terasına araçla yaklaşık 1 saat; Halfeti iskelesine 1,5 saat
İpucu: Tekneye bineceksen Halfeti tarafına git; hem Rumkale'yi hem batık minareyi aynı turda görürsün.
Haritada aç
11. Zeugma Antik Kenti
Müzedeki mozaiklerin geldiği yer: Nizip'e bağlı Belkıs köyünde, Birecik Baraj Gölü'nün kıyısında. Kentin aşağı mahalleleri su altında kaldı; yamaçtaki Roma villaları ise koruma çatısı altında yerinde sergileniyor.
Villaların avlularını, duvar resimlerini ve yerinde bırakılan birkaç taban mozaiğini görürsün. Müzeyi gezdikten sonra gelirsen parçalar yerine oturur.
- Ayıracağın süre
- 1 saat + yol
- Ücret
- Müzekart geçerli
- Nasıl gidilir
- Araçla yaklaşık 50 dakika; Şanlıurfa yolu üzerinde
12. Yesemek Açık Hava Müzesi
İslahiye yakınlarındaki bir yamaçta, Hititlerin taş ocağı ve heykel atölyesi. Üç yüzden fazla yarım kalmış heykel hâlâ yontuldukları yerde duruyor: kapı aslanları, sfenksler, dağ tanrıları.
Üç bin yıl önce ustaların işi neden bırakıp gittiği bilinmiyor; yamaçta yürürken bir atölyenin ortasında donmuş bir günü görüyorsun. UNESCO Geçici Listesi'nde.
- Ayıracağın süre
- 1 saat + yol
- Ücret
- Ücretsiz
- Nasıl gidilir
- Araçla yaklaşık 1,5 saat (110 km)
İpucu: Yolu uzun ve çevresinde başka durak az; arkeolojiye meraklı değilsen bu yarım günü şehirdeki sofralara ayır.
Haritada aç
Deprem sonrası durum. 6 Şubat 2023 depremlerinde Gaziantep Kalesi ve Zincirli Bedesten hasar görmüştü; ikisi de onarılıp yeniden açıldı. Zeugma Mozaik Müzesi depremden hasarsız çıktı. Eski şehirde tek tük yapıda onarım iskelesi görebilirsin, gezini etkilemez.
Kale ve çarşı yürüyüş rotası
Eski şehrin bütün durakları kalenin güneyinde, bir kilometrelik bir alanda. Aşağıdaki sıra molalarla birlikte 4–5 saat sürüyor; sabah beyranla başlayıp öğlen kebapla bitirecek biçimde kur.
- Gaziantep KalesiBaşlangıç
- Emine Göğüş Mutfak MüzesiKalenin dibinde, 3 dakika
- Hamam Müzesi2 dakika
- Bakırcılar Çarşısı5 dakika
- Zincirli BedestenÇarşının içinde
- Tahmis Kahvesi5 dakika; menengiç molası
- Tarihi Gümrük Hanı3 dakika
- Bey Mahallesi15 dakikalık yürüyüş; akşamüstü
Zeugma Mozaik Müzesi bu rotanın dışında, kalenin iki kilometre kuzeyinde. Ona ayrı bir sabah ayır ya da günün ilk durağı yapıp çarşıya taksiyle dön.
Gaziantep çevresinde gezilecek yerler
Şehir dışındaki üç durak üç ayrı yönde, bu yüzden hepsini bir güne sığdırmaya çalışma. En mantıklı eşleştirme Zeugma Antik Kenti ile Rumkale: ikisi de Fırat kıyısında ve Şanlıurfa yolunun üzerinde.
Şanlıurfa'dan geliyorsan ya da oraya gidiyorsan bu ikisini yol gününe koy: Halfeti'de tekne, Belkıs'ta villalar, akşam diğer şehir. Yesemek ise ters yönde, batıda; yalnızca ona meraklıysan git.
Gaziantep'te akşam ne yapılır?
Gün batımında kale ve çevresindeki hanlar ışıklandırılıyor; Hışvahan'ın avlusunda ya da kaleye bakan teraslardan birinde oturmak iyi bir başlangıç. Bey Mahallesi'nin avlu kafeleri akşam canlanır.
Sonrası yine sofra: Antep'te akşam yemeği uzun sürer ve tatlıyla biter. Baklavacılar geç saate kadar açık; adresler Gaziantep'te ne yenir rehberinde.
Gaziantep'i gezmeye kaç gün yeter?
Gezilecek yerler için bir buçuk gün, yemekler için iki gün. Gün gün plan Gaziantep'te kaç gün kalınır yazısında; havalimanından nasıl geleceğini ve Halfeti'ye nasıl gideceğini ulaşım rehberinde anlattım.
Sık sorulan sorular
Gaziantep Kalesi açık mı?
Evet. 2023 depremlerinde hasar gören kale onarıldı ve yeniden ziyarete açıldı. Altındaki tünellerin de gezilebilir hale getirilmesi planlanıyor.
Zeugma Mozaik Müzesi'nde Müzekart geçiyor mu?
Evet. Müze ve Nizip'teki Zeugma Antik Kenti Müzekart'la geziliyor; Rumkale ile Yesemek ören yerleri ücretsiz.
Çingene Kızı mozaiği nerede?
Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi'nde, kendisine ayrılmış karanlık bir odada. Yurt dışına kaçırılan eksik parçaları 2018'de geri getirildi.
Gaziantep yürüyerek gezilir mi?
Kale, çarşılar, hanlar, Mutfak ve Hamam müzeleri ile Bey Mahallesi yürüyerek gezilir. Zeugma Mozaik Müzesi için kısa bir taksi yolculuğu gerekiyor.
Gaziantep'ten Rumkale'ye nasıl gidilir?
İki seçenek var: araçla bir saatte Gaziantep tarafındaki seyir terasına gidip kaleyi karşıdan görmek ya da bir buçuk saatte Halfeti'ye geçip tekneye binmek.
Görsel kaynakları
Bu sayfadaki fotoğraflar Wikimedia Commons’tan alındı ve kendi lisanslarının gerektirdiği biçimde, fotoğrafçı adı ve lisans belirtilerek kullanıldı. Her bağlantı fotoğrafın Commons’taki özgün sayfasını açıyor.
- Zeugma Mozaik Müzesi'ndeki Çingene Kızı mozaiği — Fotoğraf: Nevit Dilmen · Public domain · Wikimedia Commons
- Bakırcılar Çarşısı'nda dövme bakır tepsi işleyen usta — Fotoğraf: Erhanaydin6428 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Zincirli Bedesten'in kemerli iç avlusu — Fotoğraf: Emin Başar ÖZDEMİR · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
- Gaziantep Kalesi'nin taş burçları — Fotoğraf: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Tahmis Kahvesi'nin taş kemerli iç mekânı — Fotoğraf: Cengiz Gurkay · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Hamam Müzesi'nde kurna ve canlandırma — Fotoğraf: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Fırat'a bakan kayalığın üzerinde Rumkale — Fotoğraf: Bernard Gagnon · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
- Yesemek'te açık havada duran bazalt heykeller — Fotoğraf: Orhan Erkılıç · Public domain · Wikimedia Commons
- Tepedeki Gaziantep Kalesi'nin surları — Fotoğraf: William John Gauthier · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons