Şeki'de Gezilecek Yerler: Sırayla 10 Durak

1. Şeki Han Sarayı

1797'de yazlık konut olarak yapılan iki katlı saray, Azerbaycan'ın en çok fotoğraflanan yapısı. Cephesi baştan aşağı şebeke ile kaplı: binlerce küçük renkli cam, ahşap çıtalara tek bir çivi ve tutkal kullanılmadan geçirilmiş.

İçeride duvar resimleri var — av sahneleri, çiçekler, savaş tasvirleri. Salonlar küçük ama her santimetrekaresi boyalı. 2019'da Şeki'nin tarihi merkeziyle birlikte UNESCO Dünya Mirası oldu.

Ayıracağın süre

1 saat

Ücret

10 AZN civarı

Saatler

Yazın 09:00–18:00, kışın erken kapanıyor

Nasıl gidilir

Kale surlarının içinde; çarşıdan yokuş yukarı 15 dakika

İpucu: İçeride fotoğraf yasak ve ziyaret gruplar halinde, rehber eşliğinde yapılıyor; sıra bekleyebilirsin. Cepheyi öğleden sonra çek — güneş şebekeyi arkadan aydınlatınca renkler içeri düşüyor.

2. Yukarı Karvansaray

18.–19. yüzyıldan kalma, İpek Yolu üzerindeki iki büyük kervansaraydan ayakta olanı. Tek kapılı, kalın duvarlı ve tehlike anında tamamen kapanabilen bir kale gibi tasarlanmış.

Alt katlar depo, üst katlar tüccar odasıydı. Bugün bir bölümü otel olarak işletiliyor; müşteri olmasan da avlusuna girip çay içebiliyorsun.

Ayıracağın süre

30–45 dakika

Ücret

Avlu ücretsiz

Nasıl gidilir

Mirzə Fətəli Axundzadə Caddesi üzerinde, saraydan 800 metre aşağıda

İpucu: Şeki'de kalacaksan bir geceyi burada geçirmeyi düşün: kalın taş duvarlı odalarda uyumak kasabanın en iyi tarafı. Odalar az, önceden ayırt.

3. Yukarı Baş tarihi merkez

Kalenin çevresindeki eski mahalle: nehir taşıyla örülmüş duvarlar, kırmızı kiremitli çatılar, dar yokuşlar. Saray, kervansaraylar, hamam ve minareler bu alanın içinde.

UNESCO kaydı yalnız sarayı değil, bu dokunun tamamını kapsıyor. Kasabanın en güzel yürüyüşü burada; yokuş çok, ayakkabına dikkat et.

Ayıracağın süre

1,5–2 saat

Ücret

Ücretsiz

4. Şebeke atölyeleri

Şebeke, çıtaların birbirine geçirilip aralarına renkli Venedik camının yerleştirildiği bir pencere sanatı. Ne çivi var ne tutkal; parçalar yalnızca kendi geometrisiyle duruyor ve ahşap çalışırken cam kırılmıyor.

Sarayın yakınındaki atölyelerde ustalar çalışırken izlenebiliyor. Birkaç nesildir aynı aileler yapıyor; küçük boyda alıp götürmek de mümkün.

Ayıracağın süre

30–45 dakika

Ücret

İzlemek ücretsiz

5. Kiş Kilisesi

Şeki'nin 5 kilometre kuzeyindeki dağ köyünde, Kafkas Albanlarından kalma bir kilise. Kafkasya'daki en eski kiliselerden sayılıyor; bugünkü yapı 12. yüzyıldan ama altında çok daha eski katmanlar var.

1990'larda Norveçli kaşif Thor Heyerdahl burada kazı yaptırdı; bahçesinde onun anısına bir büst duruyor. İçerisi küçük bir müze, altındaki cam zeminden mezarlar görünüyor.

Ayıracağın süre

1 saat + yol

Ücret

Biletli, birkaç manat

Nasıl gidilir

Şeki merkezden taksiyle 15 dakika; ana caddeden dolmuş da var

İpucu: Köyün yolu dar ve dik. Dönüşte köy kahvaltısı yapan evlerden birine oturabilirsin.

6. Şeki çarşısı ve halvacılar

Kasabanın alt tarafındaki çarşı: bakırcılar, baharatçılar, kuruyemişçiler ve en önemlisi halvacılar. Vitrinlerde tepsi tepsi, üzeri kırmızı şerbetle desenlenmiş Şeki halvası duruyor.

Tezgâhların çoğu tattırıyor. Cuma ve pazar günleri köylüler ürünleriyle geliyor, çarşı kalabalıklaşıyor.

Ayıracağın süre

1–1,5 saat

Ücret

Ücretsiz

7. İpek ve kelağayı

Şeki, Kafkasya'nın ipek merkeziydi; adı İpek Yolu'yla birlikte anılıyor. Sovyet döneminde kurulan büyük ipek kombinası küçülse de atölyeler ve dokuma hâlâ sürüyor.

Kelağayı, ipekten dokunup ahşap kalıplarla elde desenlenen başörtüsü; yapımı UNESCO'nun somut olmayan kültürel miras listesinde. Şeki'den alınacak en anlamlı hediye.

Ayıracağın süre

45 dakika

Ücret

Atölye gezisi ücretsiz ya da sembolik

8. Kale ve Halk Sanatları Müzesi

Han Sarayı'nı çevreleyen 18. yüzyıl surlarının içinde küçük bir müze: bölgenin dokumaları, bakır işleri, giysiler ve günlük eşyaları.

Girişi çok ucuz ve sarayın hemen yanında; şebekeyi ve el sanatlarını bir arada görmek için iyi bir yarım saat.

Ayıracağın süre

30–45 dakika

Ücret

Birkaç manat

9. Marxal ve dağ yolları

Şeki Büyük Kafkaslar'ın eteğinde; kasabanın hemen arkasından ormanlık dağlar başlıyor. Marxal yönündeki yol kısa bir doğa molası için yeterli: dere, çınarlar ve yayla manzarası.

Yazın serin, sonbaharda renkli. Uzun yürüyüş için rehber gerekiyor ama yol kenarındaki alanlar kendi başına gezilebiliyor.

Ayıracağın süre

Yarım gün

Ücret

Ücretsiz

Nasıl gidilir

Taksiyle 20–30 dakika

10. Lahıc (yol üzerinde)

Bakü–Şeki yolundan ayrılan dar bir dağ yolunun ucunda, arnavut kaldırımlı sokakları ve bakırcı atölyeleriyle bir dağ köyü. Bakır işçiliği UNESCO'nun somut olmayan miras listesinde.

Ustalar dükkânların önünde çekiçle çalışıyor; sesi bütün sokakta duyuluyor. Şeki'ye giderken yarım gün ayırmaya değer.

Ayıracağın süre

Yarım gün

Ücret

Ücretsiz

Nasıl gidilir

Bakü–Şeki yolundan sapma; son bölüm dar ve virajlı dağ yolu

İpucu: Kendi aracın yoksa Bakü'den çıkan turlar Lahıc'ı Şeki rotasına ekliyor. Kışın yol kapanabiliyor.