Bu yazıda
Kısa cevap
Şeki'de mutlaka ye: toprak kapta pişen Şeki pitisi ve tel tel Şeki halvası. Kahvaltıda dağ balı ve ev reçelleri, dönerken ceviz sucuğu ve halva al.
Şeki'nin meşhur lezzetleri
Şeki pitisi
Azerbaycan'da pitinin en ünlüsü Şeki'ninki. Kuzu eti, nohut, kuyruk yağı, erik ve safran kişilik toprak kaplarda kömür ateşinde saatlerce pişiyor.
İki aşamalı yeniyor: önce suyu, doğranmış ekmeğin üzerine dökülüp çorba gibi içiliyor; sonra kalan et ve nohut aynı tabakta ezilip ikinci yemek olarak yeniyor. Yanında sumak ve soğan.
Şeki halvası
Bizim bildiğimiz helvaya hiç benzemiyor. Pirinç unundan yapılan tel tel hamur katları, arasına ezilmiş fındık ve ceviz, üstüne kırmızı safran şerbetiyle çizilmiş desen.
Tepsiden kesilerek satılıyor ve çok tatlı; bir dilim iki kişiye yeter. Her halvacı kendi tarifini saklıyor, tezgâhta tattırıyorlar.
Dolma ve sarma
Bölgenin ev yemeği: yaprak sarma, patlıcan ve biber dolması, yanında sarımsaklı yoğurt. Kuzu kıymasıyla ve bol yeşillikle yapılıyor.
Lokantalardan çok ev pansiyonlarında iyisini buluyorsun.
Bozbaş
Nohutlu kuzu çorbası; piti ile akraba ama daha sulu ve tek tabakta yeniyor. Kışın kasabanın öğle yemeği.
Ceviz sucuğu ve pestil
Üzüm şırasının koyulaştırılıp ipe dizilmiş cevizlerin üzerine kat kat çekilmesiyle yapılıyor. Kafkasya'nın ortak tatlısı; Şeki çarşısında askıda satılıyor.
Yanında pestil ve kuru meyve var. Yol için en dayanıklı atıştırmalık.
Dağ balı
Büyük Kafkasların eteklerindeki çiçeklerden; koyu renkli ve yoğun. Kahvaltıda kaymakla, çarşıda petekli olarak satılıyor.
Çay ve reçel
Armudu bardakta koyu çay, yanında ev yapımı reçel: ayva, kızılcık, beyaz kiraz, ceviz. Şeki'de reçel çeşidi Bakü'den bile geniş çünkü meyvesi yerli.
Kervansarayın avlusunda ya da çarşıdaki çayhanelerde, yokuş çıktıktan sonraki molanın adı bu.
Köy kahvaltısı
Pansiyonların bahçesinde kurulan sofra: köy peyniri, tereyağı, dağ balı, ev reçelleri, taze ekmek ve omlet. Kiş köyü yolundaki evler de kahvaltı veriyor.
Şeki'de kahvaltı öğle yemeğinin yerini alacak kadar doyurucu; acele etme.
Piti nasıl yenir?
- Tek kişilik kapta geliyor. Yanında boş bir tabak ve doğranmış ekmek veriliyor; bunlar süs değil, yemeğin parçası.
- Önce suyu. Kabın suyunu ekmeğin üzerine döküp çorba gibi iç.
- Sonra katısı. Kalan et, nohut ve kuyruk yağını tabağa boşalt, çatalla ez, üzerine sumak ve doğranmış soğan ekle.
- Ağır bir yemek. Kuyruk yağı belirgin; sevmezsen pişirirken azaltmalarını isteyebilirsin ama asıl tadı ondan geliyor.
- Öğlen ye. Sabah ocağa konuyor, öğlen hazır oluyor; akşama çoğu yerde kalmıyor.
Şeki halvası nereden alınır?
Çarşıdaki halvacılardan. Tezgâhta tepsi halinde duruyor, istediğin kadarı kesilip tartılıyor. Hepsi tattırıyor; iki üç dükkân dolaşıp karşılaştır.
Bakacağın şey katların inceliği ve fındık-ceviz oranı. Üzerindeki kırmızı desen safran şerbetiyle çiziliyor, boya değil.
Çok tatlı ve yağlı; bir dilim iki kişiye yeter. Kutulanıp vakumlanabiliyor, yol için sorun çıkarmıyor — ama sıcakta bırakma.
Şeki'de nerede yenir?
Kasaba küçük, seçenek az ama iyi. Pitiyi çarşı çevresindeki ocaklarda, ev yemeğini pansiyonlarda, çayı kervansarayın avlusunda içiyorsun. Fiyatlar Bakü'nün belirgin biçimde altında.
Karvansaray avlusu
ŞəkiMerkezYukarı Karvansaray'ın taş avlusunda çay ve yemek. Otel müşterisi olmasan da oturabiliyorsun; kasabanın en atmosferik masası burada.
Ne sipariş etmeli: Piti, yanında çay ve halva
Piti ocakları
ŞəkiÇarşı çevresiTek bir adres değil; pitiyi toprak kapta kömürde pişiren küçük lokantalar. Öğlen doluyor, akşam erken kapanıyorlar.
Ne sipariş etmeli: Şeki pitisi (tek yemek olarak yeter)
Halvacılar
ŞəkiÇarşıVitrinlerinde tepsi tepsi Şeki halvası olan dükkânlar. Hepsi tattırıyor; birkaçını deneyip beğendiğinden al.
Ne sipariş etmeli: Şeki halvası (dilimle), ceviz sucuğu
Pansiyon sofraları
ŞəkiYuxarı Baş ve Kiş yoluŞeki'de en iyi ev yemeğini pansiyonlarda buluyorsun. Akşam yemeği için önceden söylemek gerekiyor, çoğu kişi başı sabit fiyat veriyor.
Ne sipariş etmeli: Dolma, bozbaş, ev reçelleri
Şeki'den ne alınır?
| Ne | Nereden | Not |
|---|---|---|
| Şeki halvası | Çarşıdaki halvacılar | Tadıp al; kutulanıyor |
| Kelağayı (ipek başörtüsü) | İpek atölyeleri ve çarşı | UNESCO mirası; en anlamlı hediye |
| Şebeke panel | Atölyeler | Küçük boy taşınabilir; kırılgan, elde taşı |
| Dağ balı ve reçel | Çarşı, pansiyonlar | Cam kavanoz; valizde sarmalı |
| Ceviz sucuğu ve pestil | Çarşı | Yol için dayanıklı |
| Bakır kap | Lahıc'a uğradıysan | Ustalar önünde dövüyor; ağır, ağırlığını hesapla |
Sık sorulan sorular
Şeki pitisi nedir?
Kuzu eti, nohut ve safranın kişilik toprak kaplarda saatlerce pişirildiği yemek. İki aşamada yeniyor: önce suyu ekmeğin üzerine dökülüyor, sonra et ve nohut ezilerek ikinci tabak oluyor.
Şeki halvası neye benzer?
Bizim helvaya benzemiyor. Pirinç unundan tel tel hamur katları, arasında fındık ve ceviz, üstünde safran şerbetiyle çizilmiş kırmızı desen var. Çok tatlı; bir dilim iki kişiye yeter.
Şeki'de nerede yemek yenir?
Pitiyi çarşı çevresindeki ocaklarda, ev yemeğini pansiyonlarda, çayı Yukarı Karvansaray'ın avlusunda. Fiyatlar Bakü'nün altında.
Görsel kaynakları
Bu sayfadaki fotoğraflar Wikimedia Commons’tan alındı ve kendi lisanslarının gerektirdiği biçimde, fotoğrafçı adı ve lisans belirtilerek kullanıldı. Her bağlantı fotoğrafın Commons’taki özgün sayfasını açıyor.
- Safran deseniyle Şeki halvası — Fotoğraf: Pannet · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
- Nohutlu kuzu çorbası bozbaş — Fotoğraf: E4024 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Armudu bardakta çay — Fotoğraf: Interfase · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
- Tepside kesilmiş Şeki halvası — Fotoğraf: Pannet · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons