Bu yazıda
Kısa cevap
Şanlıurfa'da mutlaka ye: Urfa kebabı, mevsimindeyse patlıcan kebabı, sabah ciğer ve lahmacun. Çiğ köfteyi sıra gecesinde dene. Tatlıda şıllık ya da peynirli kadayıf, üstüne bir yudum mırra.
Şanlıurfa'nın meşhur yemekleri
Listeyi süzebilirsin. Et yemeyenler için seçenek sınırlı: bostana, lebeni, etsiz çiğ köfte ve tatlılar.
Urfa kebabı
Zırh denen iri bıçakla elde kıyılmış et ve kuyruk yağından yapılan, şişte pişen kebap. Adana kebabından farkı acısız olması: etin tadı öne çıkar, acıyı isteyen masadaki isottan kendisi ekler.
Tırnaklı ekmeğin üzerinde, közlenmiş biber ve domatesle gelir. Yanına soğan salatası ve ayran iste.

Patlıcan kebabı (balcan kebabı)
İri köfteler ile kalın patlıcan dilimlerinin şişe sırayla dizilip kömürde pişirildiği kebap. Urfalılar patlıcana balcan der. Pişen patlıcanın kabuğu soyulur, köfteyle birlikte ekmeğin içinde ezilerek yenir.
Asıl mevsimi yaz ve sonbahar; Urfa'nın yerli patlıcanı çıktığında tadı bambaşka.
Ciğer kebabı
Urfa da güne ciğerle başlayan şehirlerden. Minik doğranmış kuzu ciğeri ince şişlerde hızla pişer; önüne ekmek, soğan, maydanoz, nane ve isot konur, dürümünü kendin yaparsın.
Ciğerciler sabah erkenden açılır, kimisi gece de çalışır. Şiş sayısıyla sipariş verilir.

Lahmacun
Urfa lahmacunu küçük, ince ve soğanlıdır; harcına sarımsak girmez, isot girer. Yanında maydanoz ve limonla gelir, üst üste birkaç tane yenir.
Adetle sipariş edilir; iki üç tane bir öğün eder.

Çiğ köfte
Urfa'nın simge yemeği: ince bulgur, isot, salça, soğan ve baharat uzun uzun yoğrulur. Geleneksel hali çiğ etle yapılır; lokantalarda çoğunlukla etsiz hali çıkar. Hangisini istediğini siparişte söyle.
Marul yaprağına sarılır, üzerine limon sıkılır, yanında ayran içilir. İsot bol olduğu için acıdır; acıya alışkın değilsen küçük bir parçayla başla.
Lebeni
Yoğurt, dövme buğday ve nohutla yapılan çorba; Urfa'da çoğu zaman soğuk içilir ve içinde bazen minik köfteler olur. Kebabın ve çiğ köftenin acısını bastırmak için sofranın ortasında durur.

Bostana
İncecik doğranmış domates, biber, salatalık, yeşil soğan, nane ve semizotunun nar ekşili suyuyla servis edildiği sulu salata. Kaşıkla yenir. Kebabın yanında ferahlatıcı; yazın her sofrada bulunur.

İsot ve tırnaklı ekmek
İsot, Urfa biberinin güneşte kurutulup gece terletilerek koyu bordo, neredeyse siyah renge getirilmiş hali. Acısı hemen değil, sonradan gelir; kokusu hafif isli ve meyvemsidir. Şehirde her yemeğin yanında bir kâse isot durur.
Tırnaklı ekmek ise fırıncının parmak uçlarıyla iz bıraktığı yassı Urfa ekmeği. Kebap ve ciğer bununla yenir.
Şabut balığı
Fırat'a özgü tatlı su balığı. Halfeti ve Birecik'te su üstündeki restoranlarda ızgara ya da fırında pişirilir. Şehir merkezinde değil, Fırat kıyısında ye; Halfeti gezisinin öğle yemeği bu.

Şıllık tatlısı
İncecik krep katlarının arasına dövülmüş ceviz serpilip üzerine şerbet ve kızdırılmış tereyağı dökülerek yapılan Urfa tatlısı. Sıcak servis edilir; göründüğünden hafiftir.

Peynirli kadayıf
Urfa'nın künefesi: tel kadayıfın arasına tuzsuz taze Urfa peyniri konur, tepside tereyağıyla kızartılır, şerbetlenir ve üzerine fıstık serpilir. Sıcak ve peyniri uzarken yenir.
Mırra
Urfa'nın acı kahvesi. Kahve defalarca kaynatılıp koyulaştırılır, kulpsuz küçük fincanın dibinde bir iki yudum olarak ikram edilir. Âdet şöyle: içersin ve fincanı yere koymadan ikram edene geri verirsin.
Gümrük Hanı'nda, konuk evlerinde ve sıra gecelerinde dene. Sert geliyorsa menengiç kahvesi yumuşak bir alternatif.
Şanlıurfa'da nerede yenir?
Urfa'da lokantalar uzmanlaşmıştır: ciğerci ciğer, lahmacuncu lahmacun satar ve çoğu öğleden sonra kapanır. Akşam yemeği için konuk evleri ve büyük restoranlar açık. Fiyat seviyeleri birbirine göre: ₺ uygun, ₺₺ orta, ₺₺₺ şehrin pahalı tarafı.
Ciğerci Aziz Usta
HaşimiyeHaşimiye MeydanıSabah ciğeri için şehirde ilk söylenen ad. Haşimiye Meydanı'nın çevresi ciğercilerle dolu; burası doluysa yan dükkânlar da aynı usulle çalışıyor.
Ne sipariş etmeli: Ciğer şiş; dürümünü masada kendin yap
Çulcuoğlu Restoran
ŞanlıurfaLahmacun ve kebap için kuşaklardır bilinen lokantalardan. Kalabalık gruplar ve aileler için rahat; öğle saatinde dolu olur.
Ne sipariş etmeli: Lahmacun, Urfa kebabı, yanında bostana
Altın Lokantası
ŞanlıurfaUrfa kebabı için en sık önerilen adreslerden. Menü kısa, servis hızlı; öğle yemeği lokantası.
Ne sipariş etmeli: Urfa kebabı, haşhaş kebabı
Dedecan Ocakbaşı
ŞanlıurfaPatlıcan kebabı için bilinen ocakbaşı. Mangalın önünde oturup kebabın pişmesini izleyebilirsin. Aynı yemek için Gülbaba Lokantası da anılıyor.
Ne sipariş etmeli: Patlıcan kebabı (mevsiminde), ciğer
Cevahir Konuk Evi
EyyübiyeBalıklıgöl çevresiEski bir Urfa konağında restoran ve sıra gecesi. Avlusu ve taş odaları güzel; akşam yemeği müzikle birlikte uzun sürer. Çiğ köfte için de önerilen adreslerden. Aynı düzen için Gülizar Konukevi ikinci seçenek.
Ne sipariş etmeli: Çiğ köfte, karışık kebap; tatlıda şıllık
Gümrük Hanı çay bahçesi
ÇarşıGümrük HanıYemek için değil, mola için. Hanın avlusunda çay, menengiç kahvesi ve mırra içilir; çarşı gezisinin ortasında bir saat oturulur.
Ne sipariş etmeli: Çay, menengiç kahvesi, mırra
Urfa yemekleri çok mu acı?
Düşündüğün kadar değil. Urfa kebabının kendisi acısızdır; lahmacun ve çiğ köfte acılıdır ama çoğu yerde ‘az acılı’ diye sorabilirsin. Asıl acı, masadaki isot kâsesinde durur.
Çocuklar ve acı yemeyenler için güvenli seçenekler: Urfa kebabı, tavuk şiş, lebeni, bostana ve tatlılar. Çiğ köftenin acısını lebeni ve ayran alır, su değil.
İsot nereden alınır, nasıl seçilir?
- Nereden: Tarihi çarşıdaki İsotçu Pazarı'ndan. Dükkânlar tattırıyor; almadan önce mutlaka dene.
- Rengi: İyi isot koyu bordo, neredeyse siyahtır ve hafif nemlidir. Parlak kırmızı ve kupkuru olan isot değil, pul biberdir.
- Acısı: Acı, orta ve tatlı çeşitleri var. Evde her yemekte kullanacaksan orta acıyı al.
- Saklaması: Yağlandığı için serin yerde, kapalı kavanozda sakla; buzdolabında aylarca dayanır.
- Yanına: Aynı çarşıdan Urfa sade yağı, nar ekşisi ve kurutulmuş patlıcan, biber de alabilirsin.
Sık sorulan sorular
Urfa kebabı ile Adana kebabı arasındaki fark ne?
İkisi de zırhla kıyılmış etten, şişte yapılır. Urfa kebabı acısızdır; Adana kebabının harcına pul biber girer. Urfa'da acıyı isteyen masadaki isottan ekler.
Şanlıurfa'da çiğ köfte etli mi?
Geleneksel Urfa çiğ köftesi çiğ etle yoğrulur. Lokantalarda çoğunlukla etsiz hali satılıyor; sıra gecelerinde ve evlerde etlisi yapılıyor. Siparişte sor.
Şanlıurfa'da sabah ne yenir?
Ciğer kebabı. Haşimiye Meydanı çevresindeki ciğerciler sabah erkenden açılıyor. Hafif bir şey istersen fırından tırnaklı ekmek, peynir ve çay.
Sıra gecesi nerede yapılır?
Balıklıgöl çevresindeki konuk evlerinde ve bazı restoranlarda, çoğunlukla hafta sonu akşamları. Cevahir Konuk Evi ve Gülizar Konukevi bilinen adresler; önceden yer ayırt.
Görsel kaynakları
Bu sayfadaki fotoğraflar Wikimedia Commons’tan alındı ve kendi lisanslarının gerektirdiği biçimde, fotoğrafçı adı ve lisans belirtilerek kullanıldı. Her bağlantı fotoğrafın Commons’taki özgün sayfasını açıyor.
- Tabakta patlıcan kebabı — Fotoğraf: E4024 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Mangalda pişen ciğer şişleri — Fotoğraf: Zeynel Cebeci · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Maydanoz ve limonla servis edilen lahmacun — Fotoğraf: Rainer Zenz · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
- Marul yapraklarıyla çiğ köfte tabağı — Fotoğraf: E4024 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Kâsede bostana — Fotoğraf: E4024 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Koyu renkli pul isot — Fotoğraf: Fornax · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
- Tabakta şıllık tatlısı — Fotoğraf: Kutlusafa · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
- Üzerine fıstık serpilmiş künefe — Fotoğraf: Basak · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Şanlıurfa'da tepsi kebabı; yanında ekmek, ayran ve bostana — Fotoğraf: Kutlusafa · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
